Hatišerif koji je Srbiji garantovao izvesne povlastice

Turski sultan Mehmed Drugi posle višemesečnih pregovora je drugog avgusta 1830. godine  hatišerifom priznao autonomiju Srbije, čime su uspostavljeni osnovi srpske nezavisne uprave.

Povlastice Srbiji su razrađene u 20 tačaka, uključujući priznanje njene potpune unutrašnje autonomije i potvrđivanje titule kneza Milošu Obrenoviću, s nasljednim pravom dinastije Obrenović.

Hatišerif iz 1830. godine predstavlja poslednji korak ka uspostavljanju autonomije Kneževine Srbije u odnosu na Osmansko carstvo. Sultan Mahmud II je ovim aktom priznao Kneževini autonomiju i nezavisnu državnu upravu. Drugi je i najvažniji od tri hatišerifa (ili četiri računajući i Turski ustav) koje je turski sultan izdao Srbima. Hatišerif je bio praćen i sultanovim Beratom kojim je knezu Milošu Obrenoviću priznato pravo formiranja dinastije.

Pripreme, pregovori i konačno usvajanje hatišerifa iz 1830. godine trajali su čitavih godinu dana. Kao osnova za njegovo sastavljanje poslužio je Davidovićev memoar iz januara meseca iste godine. On je bio polazište ruskom projektu hatišerifa. Zahtevi Srba uglavnom su se poklapali sa onima iz 1820. godine, a izloženih u Odvojenom aktu 1826. godine. Na devet konferencija od 26. juna do 9. oktobra utančavao se sadržaj ovog najznačajnijeg akta u nastanku srpske autonomije. Definitivan tekst podnet je sultanu na potpis 15. oktobra, a pet dana kasnije je beglički efendija predao srpskim deputatima kopiju hatišerifa. Sultan je kopiju prethodno potpisao bez ikakve izmene.

Povezani članci

Back to top button